www.literatura.come-back.pl

Na przestrzeni wieków do historii przechodzili kolejno autorzy, których dzieła okazały się dziełami wybitnymi, a czasem po prostu arcydziełami. Takie książki w widoczny sposób wpłynęły na rozwój kultury i świadomości naszej cywilizacji. Najważniejszymi autorami starożytności byli przede wszystkim autorzy greccy, a wśród nich Homer i Sofokles, a także rzymscy jak Seneka. Następnym okresem było średniowiecze, którego przedstawicielami są Dante oraz polski kronikarz Wincenty Kadłubek. Warto zwrócić uwagę, na fakt, iż w tym okresie wielu wybitnych autorów pozostawało anonimowych. Następny był barok. Na uwagę zasługują tutaj tacy autorzy jak John Milton, Moliere (komedie) oraz Hiszpan Lope de Vega (dramat). Po baroku przyszedł czas na odrodzenie, a wraz z nim porzucenie ‘boskiej’ tematyki na rzecz człowieka. Charakterystycznymi autorami tego okresu są Dante Alighieri, Francesco Petrarca (obaj to Włosi), Anglicy Thomas More i William Szekspir oraz Francuz Francois Rabelais. W czasach romantyzmu tworzył Goethe, Hugo oraz tacy Polacy jak Słowacki czy Norwid. Epoka ta była niejakim powrotem do czasów przedrenesansowych, jednak już oświecenie zburzyło ówczesny literacki porządek. W przypadku tej epoki ważnymi autorami byli Monteskiusz oraz Krasicki (bajki). W okresie pozytywizmu tworzyło wielu wybitnych autorów, w tym Polacy – Sienkiewicz, Prus i Orzeszkowa. Koniec wieku XIX i początek XX przyniósł modernizm, który był swoistym nawiązaniem do romantyzmu. Autorzy godni uwagi: Joyce, Kafka i Witkacy. Ostatnią z epok literackich jest współczesność, w której tworzyli m.in. Lem, Marquez czy mistrz literatury grozy King.

Wszystkie dzieła wspomnianych wyżej utworów można znaleźć przeglądając biblioteczne półki. Instytucja biblioteki oferuje nam możliwość rozwoju poprzez czytanie naszych ulubionych książek. Istniejąca sieć bibliotek publicznych zapewnia do nich darmowy dostęp (jedyną opłatą, z jaką musimy się liczyć to kilka złotych w przypadku wyrobienia karty bibliotecznej i niewielka roczna opłata za jej przedłużenie – tylko w niektórych bibliotekach). Zazwyczaj w bibliotece można wypożyczyć określoną liczbę książek (przeważnie 3 lub 4), jednak te ograniczenia mogą nie dotyczyć lektur szkolnych i może się zdarzyć tak, że będziemy mieć możliwość wypożyczenia tylko jednej z nich. Sposobem na obejście tych zakazów jest założenie kart w kilku bibliotekach. Innym problemem, z jakim musimy się liczyć w przypadku korzystania z usług darmowych bibliotek jest niska jakość książek (bywają poniszczone) oraz narzucony czas, po którym musimy wypożyczone książki oddać ( w przeciwnym wypadku czeka na nas kara finansowa naliczana od każdego dnia zwłoki). Wszystkie te problemy znikają w przypadku kupna książki na własność, ale o tym w następnym rozdziale.

Każdy z nas przerabiał już to lekcjach języka polskiego, ale myślę, że małe przypomnienie nikomu nie zaszkodzi. Tradycyjnie literaturę dzieli się na trzy zasadnicze rodzaje literackie. Głównymi rodzajami są, więc: epika, liryka oraz dramat. Do epiki zaliczamy takie formy jak: opowiadanie, nowelę, bajkę, baśń, balladę, powieść oraz legendę. W przypadku liryki wyróżniamy: hymn, pieśń, odę, satyrę, fraszkę, sonet, elegię jak również tren, natomiast w poczet gatunków dramatycznych zaliczyć należy tragedię, komedię oraz dramat właściwy. Inny podział, jaki w przypadku literatury możemy zastosować, to podział na epoki, w których powstawały dane dzieła literackie. Począwszy od starożytności, poprzez średniowiecze, barok, renesans (tzw. odrodzenie), romantyzm, oświecenie, pozytywizm, modernizm, XX-lecie międzywojenne, aż po współczesność ( a w tym neomodernizm). Dzieła powstające w każdym z tych okresów charakteryzują się specyficznym dla siebie stylem, charakterystycznym tylko dla danej epoki. Należy zaznaczyć, że podział ten nie zawsze sprawdza się dla literatury zachodniej, a w przypadku Polski epoki literackie zawsze występowały z opóźnieniem w stosunku do zachodniej części kontynentu.

Literatura jest przeogromną sferą ludzkiej twórczości, a co za tym idzie nie sposób jest jej ogarnąć nawet w małej części. W przypadku chęci poznania danego tematu w stopniu dobrym, właściwie można skupiać się jedynie na kilkunastu wybranych autorach, bądź na wybranym gatunku. Same książki poruszają niemal każdy aspekt życia człowieka oraz środowiska, w jakim przyszło mu egzystować. Istnieją książki historyczne opisujące prawdziwe wydarzenia z przeszłości, a z drugiej strony książki fantastycznonaukowe traktujące o wymyślonej (czasem przewidywalnej) przyszłości. Dzieła literatury pięknej odnoszą się do wyimaginowanej przeszłości oraz przeszłości, natomiast przekaz tekstów świętych jest zależny od nastawienia do nich odbiorcy. W jeszcze innych znaleźć można opisy romansów, czy poezję. Obok tego typu literatury, istnieje również literatura użytkowa, czyli taka, z której czerpiemy praktyczny użytek w życiu codziennym. Są to oczywiście wszelakie książki służące do nauki, jak również wszelkiego rodzaju poradniki, przewodniki turystyczne, aż po książki kucharskie i telefoniczne. Formą pisaną przeznaczoną dla dzieci są m.in. bajki.

Literatura to wszystkie wytwory myśli ludzkiej, w postaci dzieł artystycznych, na które składa się literatura piękna oraz tak zwana literatura użytkowa. Spośród wszystkich odmian sztuki literatura jest czymś bardzo specyficznym. Po pierwsze ten rodzaj ludzkiej działalności w niebagatelny sposób przyczynia się do rozwoju wyobraźni, a także powiększa zasób słów, dzięki czemu możemy budować lepsze i ciekawsze wypowiedzi. Książka to idealny sposób na oderwanie się od szarej codzienności na długie godziny. Ta właściwość przydaje się w szczególności, kiedy za oknem pada śnieg lub deszcz. Poza poszerzaniem wyobraźni czytanie literatury sprawia, że powiększa się nasza świadomość o otaczającym nas świecie. Przez dziesiątki stuleci, począwszy od starożytności a skończywszy na współczesności, powstało wiele wybitnych dzieł, które swoim przekazem znacząco wpłynęły na rozwój całej cywilizacji. Aby daleko nie szukać w tym miejscu można przytoczyć Biblię jako najbardziej znane dzieło literackie świata. Jak widać, słowo pisane potrafi również kształtować spojrzenie na świat i poglądy na rzeczy najwyższe, w tym Boga. W dalszej części artykułu postaram się przybliżyć ten temat z kilku różnych stron. Zapraszam do lektury!